The L‟viv School District curatorium activities in 1921–1939

  • O. V. Ruda
Keywords: educational policy, a school inspector, visitator, curator, curatorium, L‟viv school district

Abstract

The article highlights the formation of the curatorium in the L‟viv District. The legal documents, regulating the activities of curators, visitators and school inspectors are analysed. During its existence, the curatorium was trying to carry out the tasks assigned to it, in particular, to overcome differences in the educational sphere, and promote organizational, and programmatic fusion of the Galician and Polish educational systems. However, it did not succeed in lessening of tension between authorities and non-Polish population of Galicia. On the contrary, national issues in the region, in particular at schooling only worsened in the aforesaid period.

References

1. Śliwiński F. Organizacja władz szkolnych i szkolnictwa wszystkich stopni w Polsce odrodzonej. Podręcznik dla kandydatów do zawodu nauczycielskiego / Ferdynand Śliwiński. – Wyd. 2. – Lwów; Warszawa: Książnica – Atlas, 1929. – 208 s.
2. Serafin T. Władze szkolne w latach 1917/18–1937/38: zbiór ustaw, dekretów, rozporządzeń, ókólnikow i zarządzeń dotyczących ustroju i organizacji władz szkolnych Rzeczypospolitej Polskiej / Тomasz Serafin. – Warszawa: Nasza Księgarnia, 1938. – 279 s.
3. Sanojca K. Relacje polsko-ukraińskie w szkolnictwie państwowym południowo-wschodnich województw Drugiej Rzeczypospolitej / Karol Sanojca. – Kraków: Historia Iagellonica, 2013. – 477 s.
4. Siudut G. Rozwój potencjału edukacyjnego szkolnictwa średniego ogolnokształcącego w lwowskim Okręgu Szkolnym w latach 1921–1939 / Grzegorz Siudut // Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego MCCCXXIII. Prace Historyczne / [pod red. A. Patka]. – 2012. – Zesz. 139. – S. 117–124.
5. Ступарик Б. М. Шкільництво Галичини (1772–1939) / Б. М. Ступарик. – Івано-Франківськ: ІСДО, 1994. – 144 с.
6. Галай М. Адміністрування шкільництва Тернопільського воєводства в системі управління освітньою галуззю Другої Речі Посполитої періоду 1919–1939 років / Микола Галай // Гуманітарні та соціальні науки: матеріали ІІІ Міжнар. конф. молодих вчених, 24–26 листопада 2011, Україна, Львів. – Львів: Вид-во Львів. політехніки, 2011. – С. 38–41.
7. Ustawa z dnia 3 grudnia 1920 r. o tymczasowej organizacji władz administracyjnych II instancji (wojewodztw) na obszarze b. Krolestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem oraz na wchodzących w skład Rzeczypospolitej Polskiej obszarach Spisza i Orawy // Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (далі – Dz. U.). – 1920. – Nr 117. – Poz. 768. – S. 2064–2065.
8. Ustawa z dnia 4 czerwca 1920 r. o tymczasowym ustroju władz szkolnych // Dziennik Urzędowy MWRiOP. – 1920. – R. 3. – Nr 18 (38). – Poz. 111. – S. 204–205.
9. Sobiński S. U progu nowej ery / Stanisław Sobiński // Dziennik Urzędowy dla Okręgu Szkolnego Lwowskiego. – 1921. – Nr 3. – S. 87.
10. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 8 lutego 1921 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych w przedmiocie tymczasowego ustroju władz szkolnych na obszarze b. Galicji // Dz. U. – 1921. – Nr 16. – Poz. 97. – S. 222–226.
11. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego o okręgach szkolnych // Dz. U. – 1932. – Nr 63. – Poz. 589. – S. 1241.
12. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczpospolitej o organizacji obwodowych władz szkolnych // Dz. U. – 1933. – Nr 50. – Poz. 389. – S. 895–896.
13. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 14 lipca 1933 r. o podziale okręgów szkolnych na obwody szkolne // Dz. U. – 1933. – Nr 61. – Poz. 459. – S. 1135–1138.
14. Archiwum Polskiej Akademii Nauk. – Zesp. III-180 (Materiały Ludwika Eckerta). – Sygn. 82 (Memoriały, uwagi, przemówienia w sprawach szkolnictwa ukraińskiego w Polsce). – 139 k.
15. Центральний державний історичний архів України у Львові (далі – ЦДІАУ у Львові). – Ф. 179 (Кураторія Львівського шкільного округу). – Оп. 1 (Загальний (президіальний) відділ). – Спр. 1 (Обіжник Міністерства віросповідань і освіти про ліквідацію Крайової шкільної ради і створення Кураторії Львівського шкільного округу). – 13 арк.
16. Rozporządzenie Kuratorium okręgu szkolnego lwowskiego do wszystkich Rad szkolnych powiatowych na terenie Małopolski oraz Rad szkolnych miejskich we Lwowie i w Krakowie w sprawie nowego tymczasowego ustroju podwładnych władz szkolnych z dnia 1 marca 1921 r. // Dziennik Urzędowy Kuratorium okręgu szkolnego we Lwowie. – 1921. – R. 25. – Nr 3. – S. 99–112.
17. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 22 listopada 1924 roku w sprawie statutu Kuratorjów Okręgów Szkolnych // Dziennik Urzędowy MWRiOP. – 1924. – R. 7. – Nr 19 (141). – Poz. 191. – S. 324–326.
18. Ustawa o zasadach powszechnego samorządu wojewódzkiego, a w szczególności województwa lwowskiego, tarnopolskiego i stanisławowskiego // Dz. U. – 1922. – Nr 90. – Poz. 829. – S. 1553–1555.
19. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 19 września 1921 r. w sprawie koncesionowania prywatnych szkół średnich i seminariów nauczycielskich oraz zatwierdzania kierowników i nauczycieli tych szkół // Dziennik Urzędowy MWRiOP. – 1924. – R. 7. – Nr 19 (141). – Poz. 193. – S. 327.
20. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 25 sierpnia 1928 r. w sprawie przekazania niektórych spraw kompetencji Kuratorów Okręgów Szkolnych // Dziennik Urzędowy MWRiOP. – 1928. – R. 11. – Nr 10 (203). – Poz. 168. – S. 433–438.
21. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 10 marca 1938 r. w sprawie przekazania niektórych spraw kompetencji Kuratorów Okręgów Szkolnych // Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego. – 1938. – R. 27. – Nr 4. – S. 161.
22. Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 6 kwietnia 1927 r. w sprawie przepisów dla okręgowych wizytatorów szkolnictwa ogólnie kształcącego i zakładów kształcenia nauczycieli // Dziennik Urzędowy MWRiOP. – 1927. – R. 10. – Nr 8 (186). – Poz. 108. – S. 215–222.
23. ЦДІАУ у Львові. – Ф. 179 (Кураторія Львівського шкільного округу). – Оп. 1 (Загальний (президіальний) відділ). – Спр. 313 (Проект положення про функції Кураторії). – 14 арк.
24. Archiwum Akt Nowych (далі – AAN). – Zesp. 14 (Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie). – Sygn 3108, Mikrof. B. 12101 (Biuro Personalne: akta osobowe – Jaworska Maria). – 43 k.
25. AAN. – Zesp. 14 (Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie). – Sygn 1748, Mikrof. B. 10741 (Biuro Personalne: akta osobowe – Bilinkiewicz Seweryn). – 58 k.
26. AAN. – Zesp. 14 (Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie). – Sygn 5093, Mikrof. B. 14086 (Biuro Personalne: akta osobowe –Polański Jerzy). – 17 k.
27. AAN. – Zesp. 14 (Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie). – Sygn 2812, Mikrof. B. 11805 (Biuro Personalne: akta osobowe – Halibej Stefan). – 65 k.
28. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 lutego 1921 r. w przedmiocie utworzenia władz szkolnych na obszarze ziem, objętych umową o preliminaryjnym pokoju i rozejmie, podpisaną w Rydze dnia 12 października 1920 roku // Dz. U. – 1921. – Nr 15. – Poz. 91. – S. 211–214.
29. Kornecki J. Inspektor szkolny w Polsce niepodległej / Jan Kornecki // Sprawy Szkolne. – 1925. – R. 1. – Nr 1. – S. 3–18.
30. Gebert B. Jak inspektor szkolny powinien wizytować szkołę powszechną / Bronisław Gebert // Sprawy Szkolne. – 1925. – R. 1. – Nr 2. – S. 83–90.
31. Gebert B. Kwalifikowanie nauczycieli szkół powszechnych przez inspektora szkolnego / Bronisław Gebert // Sprawy Szkolne. – 1925. – R. 1. – Nr 3. – S. 137–143.
32. ЦДІАУ у Львові. – Ф. 179 (Кураторія Львівського шкільного округу). – Оп. 1 (Загальний (президіальний) відділ). – Спр. 14 (Обіжники Кураторії Львівського шкільного округу за січень–лютий 1922 р.). – 54 арк.
33. Sobiński S. Szkolnictwo w Małopolsce Wschodniej pod względem stosunków narodowych / Stanisław Sobiński. – Lwów: Nakładem Redakcji “Gazety Lwowskiej”, 1921. – 31 s.
Published
2020-07-09
How to Cite
Ruda , O. V. (2020). The L‟viv School District curatorium activities in 1921–1939. Zaporizhzhia Historical Review, 1(46), 191-196. Retrieved from https://istznu.org/index.php/journal/article/view/484